خواص مواد غذایی

خواص کنگر؛ مواد تشکیل دهنده و ویتامین ها

کنگر طبیعتی گرم و خشک دارد، دارای ویتامین‌های A ، B ، D ، E بوده و املاح معدنی مانند پتاسیم و کلسیم دارد. کنگر بادشکن و پیشاب‌آور است، از اسهال جلوگیری کرده، برای درمان مرض قند و همچنین در هضم غذا، سلامت دستگاه گوارش و سیستم قلبی عروقی مؤثر است.

مواد مغذی اصلی موجود در ۱۰۰ گرم کنگر خام:

  • انرژی ۱۸ کیلو کالری
  • پتاسیم ۳۶۰ میلی گرم
  • آهن ۱ میلی گرم
  • فولات ۲۱ میکروگرم
  • کلسیم ۴۱ میلی گرم
  • ویتامین ب۵ (پتنوتنیک اسید) ۰/۳ میلی گرم
  • ویتامین ب۱ ۰/۱ میلی گرم
  • سدیم ۲۷ میلی گرم
  • بتاکاروتن ۳۹ میکروگرم
  • فیبر ۴ گرم

فواید و خواص کنگر

سلامت دستگاه گوارش

سرگل های این گیاه به عنوان سبزی مصرف می شود که برای دستگاه گوارش مقوی بوده، به هضم مواد غذایی کمک می کند و اشتها را باز می کند. کنگر به ناراحتی های معده التیام می بخشد و برای درمان نفخ و حالت تهوع، اسهال خفیف یا یبوست و سوء هاضمه بکار می رود.
از آنجایی که کنگر محتوی کربوهیدرات پیچیده غیر قابل هضم به نام اینولین است، خاصیت مسهلی دارد. از طرفی اینولین موجود در کنگر، باعث افزایش باکتری های مفید و کاهش باکتری های مضر در مدفوع می شود. این خاصیت کنگر، باعث حفظ سلامتی روده شده و احتمالاً می تواند خطر سرطان روده باریک را کاهش دهد.

سلامت قلب و عروق

کنگر حاوی مقدار اندکی سدیم و مقدار زیادی پتاسیم است که می‌تواند در تعدیل فشارخون در افراد مبتلا به پرفشاری خون موثر باشد. کنگر قلب را تقویت کرده و دارای اثراتی نظیر جلوگیری از تجمع پلاکت‌ها در خون است. بنابر این کنگر خون را رقیق می کند.
عصاره برگ و ریشه کنگر برای جلوگیری از رسوب چربی در جدار رگ ها مفید است. ماده سینارین که در عصاره برگ کنگر وجود دارد، باعث کاهش کلسترول و تری گلیسیرید خون می شود.

سلامت کبد

کنگر در درمان یرقان، نارسایی کبد و دفع مزمن آلبومین موثر بوده و از کبد در برابر سموم شیمیایی محافظت می کند و به همین دلیل از دانه‌های آن داروهایی برای درمان بیماری‌های کبدی به بازار عرضه شده است.
سینارین موجود در کنگر و ماده دیگری که به عنوان اسید کافئیک شناخته شده است، کبد را در برابر عفونت حفظ کرده و موجب می شود تا کبد بتواند در صورت آسیب در برابر عفونت ها، بخش های تخریب شده خود را دوباره ترمیم کند.
کنگر با کنترل و تنظیم ترشحات صفرا در کبد، می‌تواند به ‌خوبی عملکرد کبد را تنظیم کند و به این ترتیب مانع از بروز برخی از بیماری‌های پوستی که ناشی از اختلال در عملکرد کبد هستند، شود.
همچنین کنگر اعمال کبد را تقویت کرده، ترشح صفرا از کبد را افزایش می‌دهد. این گیاه از تجمع چربی در سلولهای کبدی جلوگیری کرده و در درمان یرقان یا زردی، قولنج کبدی و سنگ کیسه صفرا بسیار موثر است. آنهائی که کبد چرب دارند بهتر است از کنگر استفاده کنند.

تقویت سیستم ایمنی بدن

کنگر ضد درد و ضد التهاب بوده و با خواص آنتی‌اکسیدانی خود، احتمال بروز سرطان را کاهش می‌دهد. اینولین موجود در کنگر باعث افزایش باکتری‌های مفید و کاهش باکتری‌های مضر در مدفوع می‌شود و احتمالاً می‌تواند خطر سرطان روده باریک را کاهش دهد. آنتی‌اکسیدان موجود در کنگر، پوست را در برابر سرطان محافظت می‌کند.
مصرف برگ و میوه کنگر در غذاهایی مانند آش، می تواند موجب افزایش انرژی و سطح ایمنی و سلامت بدن شده و قوای جسمانی را تقویت نماید.

کمک به کاهش وزن

کنگر دارای مقدار زیادی فیبر بوده ولی فاقد کالری است. کنگر به افزایش میزان سوخت کالری غذا کمک کرده و با داشتن مقدار زیادی فیبر، موجب احساس سیری، کاهش وزن و لاغری می‌شود. در حقیقت افرادی که از کنگر در یکی از وعده‌های غذایی خود استفاده می‌کنند، می‌توانند از خواص درمانی این گیاه به‌ منظور کاهش وزن استفاده کنند. بهترین روش برای مصرف روزانه کنگر، استفاده از آن برای تهیه انواع سالادهاست.

سلامت کلیه ها

برگ های کنگر، محرک کلیه ها بوده و به عنوان ماده افزایش دهنده ادرار (دیورتیک) شناخته شده است. کنگر از ورم حاصل از احتباس آب جلوگیری می‌کند. مصرف کنگر می‌تواند تاثیر بسیار خوبی در پاکسازی و تخلیه کلیه‌ها و بهبود عملکرد آن‌ها در دفع مواد زائد از بدن داشته باشد.
کنگر با تحریک کلیه در دفع اوره و کلسترول اثر به سزایی در دفع سموم از بدن دارد. این گیاه برای درمان ازدیاد اوره خون، درمان قولنج کلیه و نیز درمان سنگ کلیه، به کار می رود.
برای رفع آب آوردن بدن از جوشانده کنگر استفاده کنید. مقدار ۴ -۱ گرم برگ خشک یا خام آن را دم کرده و سه فنجان در روز مصرف کنید.

کنترل بروز دیابت نوع یک

کنگر و برگ‌های آن در سبد غذایی خانواده و در وعده‌های غذایی می‌تواند با کاهش قابل توجه میزان گلوکز، کلسترول و تری‌گلیسرید خون به پیشگیری از ابتلا به دیابت نوع یک کمک کند.

سایر خواص درمانی کنگر

  • استفاده از کنگر برای رفع کم خونی بعد از جراحی موثر است.
  • کنگر ضدعفونی‌کننده و تب‌بر است.
  • برای زخم ریه و جراحات روده مفید است
  • ضماد ریشه کنگر برای سوختگی آتش و پیچیدگی عصب مفید می‌باشد.
  • صمغ بوته‌ی کنگر ایجاد قی می‌کند و همراه با آن بلغم و صفرای اضافی بدن را دفع می‌کند.
  • کنگر دارای هورمون های گیاهی بوده و ترشحات غدد را تقویت می‌نماید. شهرت آن در تقویت غرایز جنسی است.
  • کنگر مرض برص را که در نتیجه بر هم خوردن تعادل ترشحی داخلی صورت می‌گیرد، درمان می کند. برای معالجه پیسی در گذشته ۳/۱ آب کنگر را با روغن و موم مخلوط می‌کردند و روی لکه‌های براق می‌گذاشتند.
  • این گیاه برای درمان روماتیسم، آسم، میگرن، سرگیجه، بیماری‌های پوستی مفید است.
  • ضماد کنگر برای درمان جراحات، خارش و بوی عرق بدن نافع است.

نحوه مصرف کنگر

پس از پاک کردن کنگر و شستن آن، کنگر ها را مانند کرفس خرد می کنند و پس از اینکه آن را کمی در روغن سرخ کردند می توان آن را در تهیه خورش کنگر بکار برد.
می توان کنگر را به صورت خام در سالاد ریخته و مصرف کرد.
از آنجاییکه طبع کنگر گرم است، بهتر است آن را با ماست مصرف کرد.
می توان کنگر خرد و سرخ شده را در فریزر نگهداری کرده و هنگام پخت قورمه سبزی آن را با سبزی قورمه مخلوط کرد. خورش قورمه سبزی با ترکیب کنگر بسیار خوشمزه تر از قورمه سبزی معمولی است.

موارد منع مصرف کنگر

زنان باردار، کودکان و افراد مبتلابه بیماری‌های کبدی یا کلیوی بهتر است از مصرف کنگر پرهیز کنند.
همچنین کسانی که نسبت به کنگر یا ماده سینارین حساسیت دارند، باید از مصرف این گیاه خودداری کنند.
کسانی که دچار بیماری های کلیوی و کبدی هستند باید در مصرف کنگر احتیاط کنند. با توجه به اینکه کنگر باعث انقباض کیسه صفرا می‌شود، افرادی که سنگ کیسه صفرا دارند، از خوردن آن صرف‌نظر کنند. چرا که افزایش انقباض کیسه صفرا منجر به انسداد مجاری و حتی پارگی کیسه صفرا می‌شود.
کنگر طبیعتی گرم و خشک دارد به همین علت توصیه می‌شود که کنگر همراه با ماست مصرف شود.
کسانی که به زکام یا سرماخوردگی مبتلا شده‌اند، باید از مصرف آن خودداری کنند.
کنگر نفخ آور است و مصلح آن ادویه گرم، روغن یا سرکه می‌باشد.

دانستنیهای بیشتر در مورد کنگر

نام علمی کنگر CYNARA SCOLYMUS است. این گیاه اولین بار در اتیوپی کشت شد و بعد در نقاط مختلف دنیا گسترش پیدا کرده است. محل اصلی رویش این سبزی مدیترانه، جزایر قناری و آمریکای جنوبی است. در یونان و مصر باستان، این گیاه به دلیل نقش کمکی در هضم مواد غذایی مورد توجه قرار گرفت.
در قرن ۱۶ میلادی در اروپا، کنگر یکی از سبزیجات معروفی بود که توسط اشراف مصرف می شد. در طب سنتی اروپا، برگ های کنگر به عنوان ماده افزایش دهنده ادرار (دیورتیک) و محرک کلیه ها، محرک ترشح صفرا از کبد و انقباض کیسه صفرا مورد استفاده قرار می گرفت.
کنگر اغلب در ایران در مناطق مرطوب گرمایی رشد می کند. لازم به ذکر است این گیاه به وفور در استان ایلام یافت می شود.
کنگر معمولی گیاهی است خودرو با برگ‌های خاردار و ساقه‌های ضخیم شبیه به کرفس. زمان به گل نشستن این گیاه از بهار تا نیمه تابستان است که به عواملی چون شرایط اقلیمی و گرمای هوا وابسته است. این گیاه دارای طبیعتی گرم و خشک بوده و به همین علت بهتر است با ماست مصرف شود.
رنگ گیاه کنگر، سبز کم رنگ است که به سفیدی می زند. برگ های آن، نسبتا ضخیم و آبدار است. موقع خرید هم دقت کنید که ساقه های جوان و تازه آن را انتخاب کرده، و از خریدن کنگرهایی که تغییر رنگ داده اند یا ساقه های محکم و سفید ندارند خودداری کنید.
کنگر را هم به صورت خام و هم پخته می توان مصرف کرد. از تمام قسمت‌های گیاه کنگر یعنی گل، برگ، ساقه و ریشه استفاده می‌شود. غذاهای متنوعی از آن تهیه و در تهیه ترشی هم از کنگر استفاده می‌شود. از این گیاه پرخاصیت می توانید در خورش، سالاد و سوپ استفاده کنید.
باتوجه به اینکه برگ‌های آن تیغ‌های ریز و تیزی دارند، هنگام پاک‌ کردن مراقب دستان خود باشید. پس بهتر است از دستکش استفاده کنید.
بهتر است در موقع طبخ کنگر آن را زیاد سرخ نکنید.
کنگر به عنوان یک سبزی در فلسطین و سایر کشورهای عربی هم مورد استفاده می‌گیرد.
از شیرابه آن در صنایع آدامس سازی استفاده می‌شود.
دانه های کنگر بعد از برشته شدن، به عنوان چای مورد استفاده قرار می‌گیرد.
یکی دیگر از استفاده‌های مهم کنگر در تولید پنیر است. زیرا این سبزی با آنزیم‌هایی که دارد می‌تواند با غلظت یک بر ۱۵۰ هزار شیر را لخته و پنیر تولید کند.
دانه کنگر نیز حاوی روغنی است که از آن در تهیه صابون، شامپو و پولیش‌ها استفاده می‌کنند.

0/5 (0 نظر)

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن